Afgelopen weekend gebeurde het weer, ik kocht voor een minimumbedrag mijn sluimerend schuldgevoel af. Het was zondagmiddag, de zon scheen, en ik slenterde op mijn gemak langs de kraampjes van een rommelmarkt. Niet alleen is een rommelmarkt tonnen gezelliger dan een winkelcentrum en socialer dan online shoppen, het is vooral goedkoop én verantwoord. Kennelijk kan ik het niet laten om mezelf na elke aankoop even op de borst te kloppen: “Alweer een verloren kledingstuk minder”; dit is mijn nobele bijdrage aan de circulaire economie. Dat mijn portemonnee minder circulair werkt, is een detail.
Enfin, zo maak ik van niet-geoorloofd geld uitgeven aan mezelf, een moreel verantwoorde daad.
De rommelmarkt werd georganiseerd door een stel hippe vriendinnen … in een koffiebar. Naast kleren verkochten ze ook koffie en muntthee. En dat was niet alles. In ruil voor een bijdrage aan Palestina kreeg je een massage: ‘Massages for Palestine’. Ik moest meteen terugdenken aan die keer dat ik een T-shirt wilde kopen met een cool design, ‘From Gaza with love’ stond erop. Het was een ontwerp van een artiest die ook muziek maakt, inclusief een EP en een song met dezelfde titel. De volledige opbrengst van het shirt werd gedoneerd aan Palestijnse kinderen in Gaza.
Het shirt was anderhalf jaar geleden op zijn website verschenen en was meteen uitverkocht. Zoals met elke trend was ik enthousiast, maar ook te laat … Toen ik online verder zocht, vond ik exact hetzelfde shirt op verschillende sites, waaronder Amazon. Zou het? Zou Jeff Bezos echt Palestina steunen. Tegen beter weten in besloot ik het online te onderzoeken: “Er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat Jeff Bezos expliciet de Palestijnse zaak steunt. Zijn betrokkenheid lijkt voornamelijk gericht op zakelijke beslissingen.”
Wat een heerlijke tijd om bewust te consumeren. Wil ik er cool uitzien met een shirt dat toevallig de juiste partij steunt, dan kan mijn kapitalistische zelf gewoon losgaan op Amazon. Waar je, naast je ‘ethische’ aankoop, ook een lesje krijgt in uitbuiting en mensenrechten schenden. Kortom, humanitaire steun is pas relevant zolang het je geen geld kost of je streetcredibility niet in de weg zit.
Dat ik, ook zonder iets terug te krijgen, geld kan doneren voor Palestina of me kan aansluiten bij een betoging, kwam niet in me op. Het shirt op Amazon kopen bleek een brug te ver voor mijn morele kompas. Opgelucht, met een zweem van zelfrespect, sloot ik de site af en daarmee ook het hele voorval. Diezelfde week kocht ik, met mijn “uitgespaarde ethische” geld, oorringen bij Zara. Gelukkig is mijn geweten even flexibel als mijn principes.
Terug naar de rommelmarkt. Naast de massagestoel stond een standje met Palestijnse producten. De verkoper vertelde mij dat ze voor deze producten samenwerkten met kleinschalige Palestijnse familiebedrijven en boeren. Ik twijfelde niet, en beloofde terug te komen met mijn portemonnee. Onderweg passeerde ik de bar en bleef ik nog even kletsen. Toen ik opnieuw bij het standje aankwam, was het leeg. Geen verkopers, geen spullen, geen tafel. Ik vloekte, draaide me om en rende naar de uitgang. De verkopers stonden op het punt om naar buiten te gaan. Terwijl ik struikelde over mijn verontschuldigingen, kocht ik een zakje kruiden voor twaalf euro en waste daarmee een deel van mijn schuldgevoel weg. De mannen bedankten me vriendelijk, of beter gezegd, wij bedankten elkaar vriendelijk.
Ik weet niet wie er blijer was: de verkopers die iets verkocht hadden, of ik, die zojuist mijn schuldgevoel had afgekocht en het resterende ongemakkelijke gevoel wegspoelde met een cola. Het verkeerde merk, uiteraard.
WIE IS HINDA BLUEKENS
Hinda Bluekens (1988) is een veelzijdige mediapersoonlijkheid. Ze werkt als televisiemaker, scenarist, journalist, columnist en videoreporter. Ze schreef onder meer columns voor De Standaard en dook op als videoreporter voor Gazet van Antwerpen. Recent werkte ze mee aan de VTM GO-reeks Only Friends, die in mei verschijnt. Eind 2023 maakte ze de VRT-documentairereeks Start gemist, over jeugdzorg, waarin ze terugkeert naar het begin van haar eigen leven.
